Tiêu chuẩn ngày càng cao hướng tới xây dựng đội ngũ “đại biểu chuyên nghiệp”
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống chính trị - xã hội của đất nước. Diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau nhiều thành tựu quan trọng của công cuộc đổi mới, đồng thời đứng trước những thời cơ và thách thức đan xen, đòi hỏi phải có một hệ thống lãnh đạo và quản trị quốc gia ngày càng hiện đại, hiệu quả.
Theo Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội, yêu cầu về xây dựng thể chế phát triển, kinh tế số, chính phủ số và quản trị quốc gia hiện đại trở nên cấp thiết. Vì vậy, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI không chỉ lựa chọn đại biểu mà còn lựa chọn đội ngũ tham gia kiến tạo thể chế cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Cũng theo Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, một điểm mới nổi bật là tiêu chuẩn đại biểu ngày càng được nâng cao hướng tới xây dựng đội ngũ “đại biểu chuyên nghiệp”. Bên cạnh phẩm chất chính trị, đạo đức và uy tín xã hội, đại biểu cần có năng lực hoạch định chính sách, tư duy chiến lược và khả năng tham gia xây dựng pháp luật.
Cơ cấu đại biểu được định hướng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, đồng thời chú trọng những người có trình độ cao trong các lĩnh vực như luật pháp, kinh tế, khoa học - công nghệ, quản trị công và quan hệ quốc tế. Điều này phản ánh sự chuyển biến từ mô hình “đại biểu đại diện” sang mô hình “đại biểu vừa đại diện vừa kiến tạo chính sách”.
Tăng cường dân chủ, mở rộng sự tham gia của các lực lượng xã hội
Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu khẳng định, cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được tổ chức với yêu cầu cao hơn về tính dân chủ, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Các khâu của quá trình bầu cử từ hiệp thương, giới thiệu ứng cử viên, vận động bầu cử đến giám sát bầu cử được thực hiện chặt chẽ theo quy định của pháp luật, bảo đảm sự tham gia rộng rãi của nhân dân.
Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong việc tổ chức hiệp thương, lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và nơi công tác của người ứng cử tiếp tục được phát huy, qua đó bảo đảm những người trúng cử thực sự có uy tín và được nhân dân tín nhiệm. “Việc công khai thông tin về người ứng cử, chương trình hành động của đại biểu và tăng cường giám sát xã hội góp phần nâng cao tính minh bạch của quá trình bầu cử”, thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu nhấn mạnh.
Một điểm đáng chú ý khác, theo thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu, đó là chủ trương tiếp tục mở rộng sự tham gia của các tầng lớp xã hội vào cơ quan quyền lực nhà nước. Cơ cấu đại biểu được định hướng bảo đảm sự đại diện của nhiều thành phần như trí thức, doanh nhân, nhà khoa học, phụ nữ, thanh niên và người dân tộc thiểu số. Việc tăng tỷ lệ đại biểu nữ và đại biểu trẻ phản ánh xu hướng hiện đại của nền chính trị và tạo điều kiện để các thế hệ mới tham gia vào quá trình quản trị đất nước.
Ngoài ra, điều đó còn thể hiện quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước về xây dựng một nền dân chủ rộng rãi, trong đó mọi tầng lớp nhân dân đều có tiếng nói trong quá trình hoạch định chính sách quốc gia.
Nhiệm kỳ 2026 - 2031 được xem là giai đoạn bản lề trong tiến trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước hướng tới tầm nhìn năm 2045. Trong bối cảnh đó, Quốc hội Việt Nam khóa XVI được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc hoàn thiện thể chế phát triển, thúc đẩy cải cách bộ máy nhà nước, nâng cao hiệu lực quản lý và tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Đồng thời, hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội cũng sẽ được tăng cường nhằm bảo đảm việc thực thi các chính sách công một cách hiệu quả, minh bạch và phục vụ lợi ích của nhân dân. Về vấn đề này, Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu cho rằng: “So với các nhiệm kỳ trước, cuộc bầu cử khóa Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước chuyển mạnh mẽ trong việc gắn kết giữa hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước với các mục tiêu phát triển quốc gia”.
Từ góc độ chính trị - xã hội, cuộc bầu cử lần này là minh chứng sinh động cho sự phát triển ngày càng hoàn thiện của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Thông qua lá phiếu, nhân dân trực tiếp tham gia vào việc lựa chọn những người đại diện cho mình trong bộ máy quyền lực nhà nước. Đây không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm chính trị của mỗi công dân đối với sự phát triển của đất nước.
Thiếu tướng Nguyễn Văn Sáu khẳng định, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 mang nhiều điểm mới và đặc biệt nổi bật so với các kỳ bầu cử trước. Những đổi mới về tiêu chuẩn đại biểu, phương thức tổ chức, mức độ dân chủ, tính minh bạch và yêu cầu về năng lực hoạch định chính sách đã phản ánh bước phát triển mới của nền chính trị Việt Nam.
Thành công của cuộc bầu cử vì thế không chỉ nằm ở việc tổ chức đúng pháp luật, an toàn và dân chủ, mà còn ở việc hình thành một cơ quan quyền lực nhà nước thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng và khát vọng phát triển của toàn thể Nhân dân Việt Nam. Trong đó, quan trọng nhất là việc lựa chọn đội ngũ đại biểu có đủ trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm để dẫn dắt đất nước trong giai đoạn phát triển mới./.