GIỮ TIỀN ĐỀN BÙ, GIỮ GIA ĐÌNH, GIỮ TƯƠNG LAI

 Khi "mất đất" không chỉ là câu chuyện kinh tế

Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về việc đẩy mạnh phát triển hạ tầng và triển khai các dự án trọng điểm, trong thời gian qua, trên địa bàn xã Ngọc Hồi (Thành phố Hà Nội) đã và đang triển khai nhiều dự án quan trọng, đặc biệt là Dự án Khu thể thao Olympic. Đây không chỉ là bước đột phá nhằm thay đổi diện mạo đô thị mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân địa phương.

Dự án Khu đô thị thể thao Olympic có quy mô rất lớn, chỉ riêng địa bàn xã Ngọc Hồi đã có 628 ha đất trong diện phải thu hồi, trong đó khoảng 625 ha đất nông nghiệp liên quan tới gần 3.920 hộ dân, khoảng 3 ha đất phi nông nghiệp liên quan đến khoảng 300 hộ dân và đất phi nông nghiệp do UBND xã quản lý.

Song hành với quá trình bàn giao mặt bằng để phục vụ thi công các công trình trọng điểm, nhiều hộ dân cũng nhận được các khoản tiền bồi thường, hỗ trợ theo đúng quy định pháp luật. Bên cạnh niềm vui và kỳ vọng về một cuộc sống mới, không ít người dân cũng mang theo những băn khoăn, lo lắng khi phải thay đổi sinh kế sau nhiều năm gắn bó với ruộng đồng, đất đai.

Tiền đền bù không phải "lộc trời cho"

Khoản tiền đền bù giải phóng mặt bằng giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện để tính toán lại cuộc sống sau nhiều năm làm nông nghiệp. Tuy nhiên, người dân cũng không nên mộng tưởng đây là một “khoản lộc trời cho” để rồi chi tiêu hoặc đầu tư thiếu tính toán. Thực tế, tiền đền bù đất canh tác là sự đánh đổi tư liệu sản xuất lâu dài để nhận về một khoản tiền trong một thời điểm nhất định. Khi đất đã bàn giao, nguồn thu nhập quen thuộc dần mất đi, nhiều gia đình cũng bắt đầu đối diện với áp lực tìm kiếm hướng sinh kế mới cho tương lai.

Điều đáng lo không nằm ở số tiền nhiều hay ít, mà là việc nhiều người chưa kịp chuẩn bị tâm thế cho cuộc sống sau khi không còn đất sản xuất. Bởi nếu chi tiêu thiếu tính toán hoặc không có định hướng lâu dài, khoản tiền lớn đến đâu rồi cũng có thể dần cạn kiệt.

Chính vì vậy, việc quản lý và sử dụng đồng tiền đền bù một cách tỉnh táo, hợp lý không chỉ giúp ổn định kinh tế trước mắt mà còn quyết định cuộc sống lâu dài của mỗi gia đình sau giải phóng mặt bằng.

Cảnh giác với những "cạm bẫy tài chính"

Một trong những nguy cơ lớn nhất sau khi nhận tiền đền bù là tâm lý muốn làm giàu nhanh hoặc tâm lý "có tiền phải đầu tư". Khi trong tay có khoản tiền lớn, nhiều người rất dễ bị cuốn vào các lời mời gọi hấp dẫn như "lợi nhuận cao", "thu hồi vốn nhanh", "đầu tư ít lãi nhiều" mà chưa tìm hiểu kỹ tính pháp lý cũng như mức độ rủi ro.

Thời gian gần đây xuất hiện nhiều hình thức tiếp cận người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, thông qua các buổi "tri ân khách hàng", "chăm sóc sức khỏe miễn phí", "tặng quà", "du lịch miễn phí"… để dụ dỗ mua các sản phẩm giá cao hoặc tham gia các mô hình bán hàng đa cấp biến tướng. Nhiều người vì nhẹ dạ, tin lời quảng cáo, lại đang có sẵn một khoản tiền lớn trong tay nên đã không ngần ngại mua hàng hóa không đúng giá trị thực hoặc rủ rê thêm người thân, hàng xóm cùng tham gia.

Bên cạnh đó, tệ nạn cờ bạc, số đề, vay mượn thiếu kiểm soát cũng là nguyên nhân khiến không ít gia đình nhanh chóng rơi vào cảnh nợ nần, mâu thuẫn sau khi nhận tiền đền bù.

Theo khuyến cáo, người dân cần đặc biệt tỉnh táo trước các hình thức đầu tư mạo hiểm, tuyệt đối không để đồng tiền đền bù trở thành "miếng mồi" cho các đối tượng lợi dụng, lừa đảo.

Bài toán chi tiêu sau khi nhận tiền đền bù

Sau nhiều năm làm lụng, chắt chiu với ruộng đồng, việc nhiều gia đình muốn sửa sang nhà cửa, mua sắm thêm đồ dùng hay cải thiện cuộc sống sau khi nhận tiền đền bù là điều dễ hiểu. Với không ít người dân, đây cũng là dịp để thực hiện những dự định đã phải gác lại từ lâu vì điều kiện kinh tế còn hạn hẹp.

Tuy nhiên, khác với nguồn thu nhập ổn định hàng tháng, tiền đền bù là khoản tiền có giới hạn, trong khi cuộc sống phía trước vẫn còn nhiều chi phí phải lo toan khi đất sản xuất không còn nữa. Nếu chi tiêu thiếu tính toán, khoản tiền lớn đến đâu rồi cũng sẽ dần cạn kiệt. Chính vì vậy, nhiều hộ dân lựa chọn cách sử dụng tiền thận trọng hơn như dành một phần để gửi tiết kiệm, một phần đầu tư cho con cái học hành hoặc chuẩn bị hướng làm ăn phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình.

Anh Trần Anh Nghĩa (thôn Vĩnh Trung, xã Ngọc Hồi) cho biết gia đình nhận hơn 2 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, sau khi bàn bạc giữa các thành viên, gia đình dự định phân chia hợp lý khoản tiền để vừa ổn định sinh hoạt, vừa tạo vốn làm ăn cho các em trong nhà.

Anh Trần Anh Nghĩa - Thôn Vĩnh Trung

Gia đình tôi sẽ tính toán để hướng cho mọi người kinh doanh, làm ăn phù hợp nhằm tạo thêm thu nhập lâu dài cho gia đình

Bên cạnh nhu cầu xây sửa nhà cửa hay mua sắm phương tiện đi lại, người dân cũng được khuyến cáo cần cân nhắc kỹ khả năng tài chính, tránh tâm lý chi tiêu theo hình thức hoặc chạy theo sự hào nhoáng trước mắt. Bởi sau cùng, điều quan trọng nhất vẫn là giữ được nguồn sống ổn định lâu dài cho cả gia đình sau giải phóng mặt bằng.

Giữ tiền để giữ mái ấm gia đình

Cùng với những thay đổi về đời sống, nhiều gia đình sau khi nhận tiền đền bù cũng bắt đầu tính toán lại các kế hoạch lâu dài cho tương lai. Từ việc phân chia tiền bạc, sửa sang nhà cửa cho đến định hướng học hành, công việc của con cái đều được các gia đình cân nhắc kỹ lưỡng.

Theo nhiều người dân, điều dễ phát sinh mâu thuẫn nhất không nằm ở số tiền nhiều hay ít, mà là cách sử dụng và phân chia trong gia đình. Vì vậy, nhiều hộ lựa chọn ngồi lại bàn bạc công khai giữa các thành viên để thống nhất phương án chi tiêu, tránh xảy ra tranh chấp hoặc mất hòa khí về sau.

Chia sẻ về dự định sử dụng tiền đền bù, bà Nguyễn Thị Nội (xóm 6, thôn Vĩnh Trung, xã Ngọc Hồi) cho biết gia đình nhận khoảng 2,5 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Theo bà, số tiền sẽ được chia đều cho các con, phần của ông bà sẽ gửi tiết kiệm để ổn định cuộc sống lâu dài.

Nguyễn Thị Nội - Xóm 6, thôn Vĩnh Trung

Người già như chúng tôi thì chỉ biết gửi ngân hàng để lấy tiền sinh hoạt hàng ngày thôi. Ruộng nương bây giờ cũng không còn nữa, nên chỉ còn biết trông vào khoản tiền này để sống

Với nhiều người dân, điều quan trọng nhất sau giải phóng mặt bằng không phải là chi tiêu bao nhiêu, mà là giữ được cuộc sống ổn định để con cháu có việc làm, có thu nhập và yên tâm lâu dài trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay.

Giữ tương lai từ sự tỉnh táo hôm nay

Việc triển khai các dự án trọng điểm tại xã Ngọc Hồi đang mở ra cơ hội phát triển mới cho địa phương. Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, điều người dân cần chuẩn bị không chỉ là việc thích nghi với diện mạo mới của quê hương, mà còn là cách giữ gìn cuộc sống ổn định lâu dài sau khi không còn đất sản xuất như trước.

Suy cho cùng, đồng tiền ấy không chỉ là giá trị vật chất, mà còn là mồ hôi, công sức và hy vọng của cả một gia đình sau nhiều năm gắn bó với mảnh đất quê hương. Giữ tiền hôm nay không đơn thuần là giữ tài sản, mà còn là giữ sinh kế, giữ hạnh phúc gia đình và giữ nền tảng cho tương lai lâu dài về sau.

TTDVTH